Głos w sprawie klimatu!  Dokument.

„KŁAMCY KLIMATYCZNI” [VOD]

Rekomenduje: Kuba Marszałkiewicz

Kiedy zaczynam pisać ten tekst, na dworze jest jeszcze całkiem gruba warstwa śniegu. Jest to oczywiście największy kontrargument przeciw globalnemu ociepleniu – w końcu jest mróz. „Bestia ze wschodu” zbiegła się w czasie z polską premierą nowego filmu dokumentalnego Madsa Ellesøe’a „Kłamcy klimatyczni” (wcześniej film można było zobaczyć w grudniu na festiwalu Watch Docs! pod tytułem „Kampania przeciw klimatowi”). Jak sam tytuł wskazuje, film opowiada o ludziach odpowiedzialnych za negowanie globalnej zmiany klimatu.

W roku 1988, kiedy James Hansen, naukowiec z NASA, publicznie wygłosił swoje wyniki badań nad wpływem CO₂ na ocieplanie się klimatu, wśród wielu światowych rządów widoczna była chęć przeciwdziałania zmianom. Jednak ponad 30 lat później zmieniło się niewiele – przemysł naftowy kwitnie, a udział odnawialnych źródeł energii jest cały czas znikomy. Twórcy „Kłamców klimatycznych” pokazują w swoim dokumencie wpływ właśnie tej branży na postrzeganie kwestii klimatycznych przez społeczeństwo. W filmie znajdują się wywiady z osobami odpowiedzialnymi za publiczną walkę – z naukowcami, a także ludźmi, którzy chcieli wyjawić opinii publicznej niewygodne dla koncernów paliwowych fakty.

Nie oczekiwałem zbyt wiele. O klimacie raczej trudno robić interesujące filmy dokumentalne, a po polskich „Smog Warsach” czy „Można panikować” moja wiara w tego typu produkcje nie była zbyt duża. Okazało się jednak, że Ellesøe umie widza zaciekawić i stworzyć naprawdę dobry film. Widać w nim przemyślaną koncepcję, realizowaną od początku do końca, mimo przeszkód i niedogodności (takich jak brak odpowiedzi ze strony niektórych firm czy na ostatnią chwilę odwołane wywiady). Układ poszczególnych części jest zrobiony na tyle dobrze, że film potrafi zaskoczyć, a prowadzona narracja jest spójna i jak za rękę prowadzi widza przez coraz to głębsze zakamarki klimatycznego kłamstwa. Przez cały film przewijają się wywiady z osobami ze wszystkich stron dyskusji klimatycznej – od doradcy Donalda Trumpa ds. klimatu przez PR-owców, którzy debatowali w latach 90. z naukowcami, do badaczy dowodzących słuszności, jak i obalających tezę Hansena. Umożliwia to poznanie opinii każdej strony.

Dostaliśmy więc dokument dobrze nakręcony i przemyślany, dodatkowo bardzo trafnie pokazujący, jak partykularne interesy mogą przewyższać dobro ogółu (i nie chodzi tu tylko o kwestie zmian klimatycznych, bo w historii podobną walkę z naukowcami prowadził też np. przemysł tytoniowy). Mówi o zmianach klimatycznych, ale jednocześnie całą pokazaną machinę można dostosować do dowolnie wybranej tezy, której chce się zaprzeczać. „Kłamcy klimatyczni” pokazują też tę ciemniejszą stronę współczesności, gdzie pieniądze mają wpływ na wszystko, a człowiek pokazujący potwierdzone naukowo fakty, spotyka się z hejtem – temat niezwykle aktualny w również w dobie pandemii. Na koniec zaryzykuję stwierdzeniem, że jest to jeden z lepszych dokumentów, jakie widziałem i zdecydowanie polecam obejrzeć każdemu – szczególnie, że dostępny jest na VOD, a trwa tylko trochę ponad 50 minut.